GE / EN / RU

ხშირად დასმული კითხვები Panorama პრენატალური სკრინინგის შესახებ


აქ თავმოყრილია Panorama-ს პრენატალური სკრინინგის შესახებ ხშირად დასმული შეკითხვები, რომლებზეც შევეცადეთ მაქსიმალურად ამომწურავად გვეპასუხა. გულწრფელად ვიმედოვნებთ, რომ ეს ინფორმაცია გამოგადგებათ! თუ საჭირო პასუხი ვერ იპოვეთ, დაუკავშირდით სპეციალისტს ტელეფონით. +995 599 96 56 96.

როგორ მუშაობს Panorama-ს პრენატალური სკრინინგი?

ორსულობის დროს ნაყოფის ქორიონის დნმ-ის გარკვეული ნაწილი დედის სისხლის მიმოქცევაში ხვდება. დნმ ორგანიზებულია სტრუქტურებად, რომლებსაც ქრომოსომები ეწოდება და რომლებიც ნაყოფის გენეტიკურ ინფორმაციას ატარებენ. Panorama ტესტში დედის სისხლის ნიმუშიდან ნაყოფის დნმ იკვლევა გარკვეული ქრომოსომული პათოლოგიების ნიშნებზე, რომლებმაც შესაძლოა ბავშვის ჯანმრთელობაზე იმოქმედოს.

Panorama არაინვაზიური პრენატალური სკრინინგის ტესტია (NIPT). სამედიცინო პერსონალი იღებს დედის ვენური სისხლის ნიმუშს, რომელიც შემდეგ ლაბორატორიაში იგზავნება. ნაყოფზე ინვაზიური პროცედურა არ არის საჭირო.

ვისთვის არის განკუთვნილი Panorama-ს პრენატალური სკრინინგი?

ბევრ ორსულ ქალს სურს იცოდეს თავისი ბავშვის ჯანმრთელობის მდგომარეობა. თუ გსურთ მიიღოთ ინფორმაცია ბავშვის ჯანმრთელობის შესახებ, გაესაუბრეთ ექიმს. ექიმი გირჩევთ, რომელი გამოკვლევები დაგეხმარებათ მეტი სიმშვიდის მიღწევაში.

Panorama-ს პრენატალური სკრინინგი განკუთვნილია ნებისმიერი ასაკისა და ეთნიკური წარმომავლობის ორსულებისთვის, ორსულობის მე-9 კვირიდან. ტყუპი ორსულობისას Panorama-ს პანელის შერჩევა დამოკიდებულია იმაზე, ტყუპები მონოზიგოტურია თუ დიზიგოტური. მონოზიგოტური ტყუპების შემთხვევაში შესაძლებელია Panorama 1 ან 2, ხოლო დიზიგოტური ტყუპების შემთხვევაში Panorama 1 გამოიყენება მხოლოდ ტრისომიების სკრინინგისთვის. დონორის კვერცხუჯრედით ერთნაყოფიანი ორსულობისა და სუროგატული ერთნაყოფიანი ორსულობის შემთხვევაში ხელმისაწვდომია მხოლოდ Panorama 1. სუროგატული ტყუპი ორსულობისას ტესტი არ ტარდება. ძვლის ტვინის გადანერგვის შემდეგ კვლევის შესაძლებლობა ექიმთან უნდა დაზუსტდეს.

ზოგიერთ ქალთან ბავშვის ქრომოსომული ანომალიების რისკი უფრო მაღალია დედის ასაკის, ოჯახური ანამნეზის ან სხვა სკრინინგული კვლევების შედეგების გამო. თუმცა Panorama-ს მიერ შესაფასებელი ზოგიერთი მდგომარეობა ნებისმიერი ასაკის ქალებში მსგავსი სიხშირით გვხვდება. Panorama ბავშვის ქრომოსომული ანომალიების რისკის შეფასებაში ეხმარება დედის ასაკის, ოჯახური ან რეპროდუქციული ანამნეზის მიუხედავად.

რომელი მდგომარეობების რისკს აფასებს Panorama?

არჩეული პანელის მიხედვით Panorama აფასებს შემდეგ მდგომარეობებს:

  • ტრისომია 21 არის 21-ე ქრომოსომის დამატებითი ასლი, ანუ დაუნის სინდრომი. იგი ინტელექტუალური განვითარების დარღვევის ყველაზე გავრცელებული მიზეზია. ამ მდგომარეობამ შეიძლება გამოიწვიოს გულისა და სხვა ორგანოების განვითარების მანკებიც, რასაც შესაძლოა სმენისა და მხედველობის პრობლემები მოჰყვეს.
  • ტრისომია 18 არის მე-18 ქრომოსომის დამატებითი ასლი, ანუ ედვარდსის სინდრომი. იგი იწვევს ინტელექტუალური განვითარების მძიმე დარღვევებს და გულის, თავის ტვინისა და სხვა ორგანოების განვითარების მძიმე მანკებს. ედვარდსის სინდრომის მქონე ბავშვები, როგორც წესი, ერთ წლამდე ასაკში იღუპებიან.
  • მე-13 ქრომოსომის ტრისომია — მე-13 ქრომოსომის დამატებითი ასლია, რომელსაც პატაუს სინდრომიც ეწოდება. იგი იწვევს ინტელექტუალური განვითარების მძიმე დარღვევას და მრავალ მძიმე თანდაყოლილ მანკს. პატაუს სინდრომის მქონე ბავშვები, როგორც წესი, ერთ წლამდე ასაკში იღუპებიან.
  • X ქრომოსომის მონოსომია (ტერნერის სინდრომი, ანუ 45,X) ნიშნავს ერთი X ქრომოსომის არარსებობას და გვხვდება მხოლოდ გოგონებში. მათ შეიძლება ჰქონდეთ გულის მანკი, სმენისა და სწავლის სირთულეები; მათი სიმაღლე ჩვეულებრივ საშუალოზე დაბალია. ზრდასრულ ასაკში ხშირად აღინიშნება უნაყოფობა.
  • ტრიპლოიდია ნიშნავს დამატებით 23 ქრომოსომას (სულ 69 ქრომოსომა) და დაკავშირებულია განვითარების მძიმე მანკებთან. ტრიპლოიდურმა ორსულობამ დედაში შესაძლოა გამოიწვიოს სერიოზული გართულებები, მათ შორის მშობიარობის შემდგომი ძლიერი სისხლდენა და კიბოს განვითარების რისკი. ტრიპლოიდიის მქონე ნაყოფი იშვიათად აღწევს დაბადებამდე, ხოლო ახალშობილები, როგორც წესი, დაბადებიდან რამდენიმე თვეში იღუპებიან. ექიმისთვის მნიშვნელოვანია ტრიპლოიდიის შესახებ ცოდნა თვითნებური აბორტის შემთხვევაშიც, რათა დედის შესაძლო გართულებებს დააკვირდეს.
  • კლაინფელტერის სინდრომი ნიშნავს დამატებით X ქრომოსომას (47,XXY) და გვხვდება მხოლოდ ბიჭებში. კლაინფელტერის სინდრომის მქონე ბიჭებს შეიძლება ჰქონდეთ სწავლის სირთულეები, ხოლო მათი სიმაღლე ჩვეულებრივ საშუალოზე მაღალია. ამ მდგომარეობის მქონე მამაკაცთა უმრავლესობა უნაყოფოა.
  • სამმაგი X ქრომოსომის სინდრომი ნიშნავს დამატებით X ქრომოსომას (47,XXX) და გვხვდება მხოლოდ გოგონებში. ზოგ მათგანს სწავლის სირთულეები აქვს, ზოგს — ემოციური პრობლემები; მათი უმრავლესობის სიმაღლე საშუალოზე მაღალია.
  • XYY სინდრომი ნიშნავს დამატებით Y ქრომოსომას (47,XYY) და გვხვდება მხოლოდ ბიჭებში. მათ, როგორც წესი, საშუალოზე მაღალი სიმაღლე აქვთ, შესაძლოა ჰქონდეთ სწავლის მსუბუქი სირთულეები და გარკვეული ქცევითი პრობლემები.
  • Panorama-ს ზოგიერთი პანელი ასევე მოიცავს გარკვეული მიკროდელეციური სინდრომების სკრინინგს.
რა არის მიკროდელეციები და რომელ მათგანს იკვლევს Panorama?

მიკროდელეცია არის ქრომოსომის მცირე, დაკარგული („წაშლილი“) მონაკვეთი. დაუნის სინდრომისგან განსხვავებით, რომელიც უფრო ხშირად გვხვდება 35 წლისა და უფროსი ასაკის ქალთა ორსულობებში, მიკროდელეციები დედის ნებისმიერი ასაკის შემთხვევაში მსგავსი სიხშირით გვხვდება.

ხშირ შემთხვევაში ულტრაბგერითი გამოკვლევით არ ჩანს რაიმე ანომალია, რომელიც ნაყოფის მიკროდელეციაზე მიუთითებდა. ბევრი მიკროდელეცია ბავშვის ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეზე მხოლოდ უმნიშვნელოდ მოქმედებს, თუმცა ზოგი მათგანი ინტელექტუალური განვითარების დარღვევასა და განვითარების მანკებს იწვევს. Panorama იკვლევს მიკროდელეციის ხუთ ტიპს, რომლებმაც შესაძლოა ჯანმრთელობაზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინონ:

  • 22q11.2 დელეციის სინდრომი (დი ჯორჯის სინდრომი) დაახლოებით 2 000 დაბადებიდან ერთ შემთხვევაში გვხვდება. ამ სინდრომის მქონე ახალშობილებს ხშირად აქვთ გულის მანკები, იმუნური უკმარისობა და მსუბუქი ან საშუალო ხარისხის ინტელექტუალური განვითარების დარღვევა. ასევე შესაძლებელია თირკმელების პრობლემები, კვების სირთულეები და/ან ეპილეფსია. ზრდასრულ ასაკში 25%-ს შიზოფრენია უვითარდება.
  • 1p36 დელეციის სინდრომი დაახლოებით 5 000 დაბადებიდან ერთ შემთხვევაში გვხვდება. ამ სინდრომის მქონე ახალშობილებს აქვთ კუნთების დაბალი ტონუსი, გულისა და სხვა ორგანოების განვითარების მანკები, ინტელექტუალური განვითარების დარღვევა, სმენის დაქვეითება და ქცევითი პრობლემები. დაახლოებით ნახევარს ეპილეფსიაც აქვს.
  • ანგელმანის სინდრომი დაახლოებით 12 000 დაბადებიდან ერთ შემთხვევაში გვხვდება. ამ სინდრომის მქონე ბავშვებში ხშირია განვითარების შეფერხება (მაგალითად, გვიან სწავლობენ ჯდომას, ცოცვასა და სიარულს), ეპილეფსია, წონასწორობისა და სიარულის პრობლემები, ასევე მძიმე ინტელექტუალური განვითარების დარღვევა. ბავშვების უმრავლესობას მეტყველება არ უვითარდება.
  • კატის კნავილის სინდრომი („5p-მინუსი“) დაახლოებით 20 000 დაბადებიდან ერთ შემთხვევაში გვხვდება. ამ სინდრომის მქონე ახალშობილებს ჩვეულებრივ აქვთ დაბალი წონა დაბადებისას, თავის მცირე ზომა და კუნთების დაქვეითებული ტონუსი. ხშირია კვებისა და სუნთქვის პრობლემებიც. აღინიშნება საშუალო ან მძიმე ხარისხის ინტელექტუალური განვითარების დარღვევა.
  • პრადერ–ვილის სინდრომი დაახლოებით 10 000 დაბადებიდან ერთ შემთხვევაში გვხვდება. ამ სინდრომის მქონე ახალშობილებს აქვთ კუნთების დაბალი ტონუსი, კვებისა და წონის მატების სირთულეები. ასევე აღწერილია ინტელექტუალური განვითარების დარღვევა. ბავშვები და ზრდასრულები სწრაფად იმატებენ წონაში და ხშირად უვითარდებათ სიმსუქნესთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის პრობლემები.
რა ალტერნატივები არსებობს Panorama-ს პრენატალური სკრინინგისთვის?

Panorama ორსულობის დროს ხელმისაწვდომი ერთადერთი სკრინინგული ტესტი არ არის. წინა თაობის სკრინინგის მეთოდები ორსულის სისხლში ჰორმონებისა და ცილოვანი მარკერების დონეს ზომავს (დედის შრატის სკრინინგი), ხშირად ულტრაბგერით გამოკვლევასთან ერთად. ამ ტესტებსაც შეუძლიათ მიუთითონ ქრომოსომული ანომალიის, მაგალითად, დაუნის სინდრომის, მომატებულ ალბათობაზე. თუმცა დედის შრატის სკრინინგი Panorama-ზე ნაკლებად ზუსტია: მას უფრო ხშირად შეიძლება გამორჩეს ზოგიერთი ქრომოსომული მდგომარეობა და უფრო ხშირად შეცდომით მიუთითოს პათოლოგიაზე, რომელიც სინამდვილეში არ არსებობს.

Panorama არის სკრინინგული ტესტი და არა დიაგნოსტიკური პროცედურა. ეს ნიშნავს, რომ მისი შედეგები მხოლოდ ბავშვის ქრომოსომული ანომალიის მომატებულ რისკზე შეიძლება მიუთითებდეს. დიაგნოზის დასადგენად და იმის დასაზუსტებლად, აქვს თუ არა ბავშვს ქრომოსომული მდგომარეობა, გამოიყენება ინვაზიური დიაგნოსტიკური კვლევები, მაგალითად ქორიონის ბუსუსების ბიოფსია (CVS) და ამნიოცენტეზი. ორივე პროცედურა გარკვეულ რისკებთან, მათ შორის მუცლის მოშლის მცირე რისკთან, არის დაკავშირებული.

კვლევის ვარიანტების შესახებ დამატებითი კითხვებით მიმართეთ ექიმს.

რით განსხვავდება არაინვაზიური პრენატალური ტესტირება ტრადიციული სკრინინგისგან?

მაღალი სიზუსტით:

  • დაუნის სინდრომი < 99%
  • ედვარდსის სინდრომი < 98%
  • პატაუს სინდრომი ~ 97%
საჭიროა თუ არა მომზადება არაინვაზიური პრენატალური ტესტირებისთვის (NIPT)?

როგორც წესი, სპეციალური მომზადება საჭირო არ არის.

უკუჩვენებების არარსებობის შემთხვევაში საჭიროა მხოლოდ ლაბორატორიაში სისხლის ჩაბარება; უზმოდ ყოფნა აუცილებელი არ არის. სასურველია სისხლის აღებამდე დაახლოებით 15–20 წუთით ადრე რაიმე ტკბილი მიირთვათ ან დალიოთ.

გაქვთ შეკითხვა?

მოდით, განვიხილოთ. შეავსეთ ფორმა და ჩვენი სპეციალისტი თქვენს შეკითხვებს უპასუხებს.

ჩვენ ვემსახურებით პაციენტებს მთელი საქართველოს მასშტაბით!

მოთხოვნის გაგზავნა
დაგვიკავშირდითმოგვწერეთ WhatsApp-ზე

გთხოვთ, ფორმით არ გამოაგზავნოთ სამედიცინო ინფორმაცია ან ანალიზების შედეგები.